Μ' όποιον δάσκαλο ...: Bouguereau W.-A.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Bouguereau W.-A.. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 27 Μαρτίου 2019

Η γλώσσα ως "εργαλείο μαγείας": ποίηση

Στα αρχαία ελληνικά το ρήμα ποιεῖν διαστέλλεται από το πράττειν. Το δεύτερο δεν απαιτεί όπως το πρώτο την παραγωγή ενός εξωτερικού αντικειμένου, αλλά είναι μια φυσική δραστηριότητα που κατευθύνεται στην ίδια την άσκηση και την εκπλήρωσή της. Ενδιαφέρει, δηλαδή, το αποτέλεσμα της προσπάθειας. Στα γαλλικά θα το μεταφράζαμε ως achever, accomplir, ενώ θα μεταφράζαμε το ποιεῖν ως fabriquer, produire. Το πράτττειν προϋποθέτει, λοιπόν, τη χρεία και είναι χαρακτηριστικό ότι το ρήμα πέρ-νη-μι (από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα *per, του οποίου η συνεσταλμένη βαθμίδα είναι πρ-), από το οποίο προέρχεται, σημαίνει πουλώ. Να σημειώσουμε επίσης ότι ομόρριζη είναι η λέξη «πόρνη». Η ποίησις, αντίθετα, μολονότι συνδέεται με την παραγωγή έργου, δεν αναφέρεται στο αποτέλεσμα της προσπάθειας, αλλά είναι το εξωτερικό κίνητρο που ενώνει την ύλη με τη μορφή. Χαρακτηριστικός είναι ο ορισμός του Πλάτωνα για την ποίησιν στο Συμπόσιο: ἡ ἐκ τοῦ μή ὄντος εἰς τό ὄν ἰόντι ὁτωοῦν αἰτία. Είναι, λοιπόν, η ποίησις η αιτιώδης δυνατότητα που μετατρέπει την ανυπαρξία σε ύπαρξη και, άρα, είναι συνώνυμη της δημιουργίας. Η σημασία αυτή διατηρήθηκε και στη χριστιανική παράδοση. Ο Θεός-δημιουργός του κόσμου είναι ποιητής.

William-Adolphe Bouguereau, Homer and his Guide (1874)

Μιλγουόκι, Milwaukee Art Museum

Ποίηση, poetry, poésie, Poesie (στη νεοελληνική και στις ευρωπαϊκές γλώσσες) είναι η τέχνη της παραγωγής ποιημάτων, σε αντιδιαστολή προς την πεζογραφία. Είναι ακόμα το σύνολο των ποιητικών έργων, της ποιητικής παραγωγής. Λέμε, για παράδειγμα, η ποίηση του 19^ου αιώνα. Επίσης, σημαίνει ορισμένη κατηγορία ποίησης, π.χ. επική, μοντέρνα, και, τέλος, οτιδήποτε φέρει αρετές που συχνά αποδίδονται στην ποίηση, όπως η αρμονία, η ομορφιά, η φαντασία. Η ποίηση στα νεότερα χρόνια τείνει να μεταβληθεί σε ένα παιχνίδι μεταμφίεσης. Ένας εσωτερικός μονόλογος, μια παραμυθία, ένα όνειρο, ένας εφιάλτης ή μια αποδοτική επένδυση. Με λίγα λόγια, μια παρδαλή ποικιλία ατομικών πεποιθήσεων, χωρίς καμιά ανταπόκριση με την πραγματική ζωή και το πραγματικό πρόβλημα, δηλαδή το πρόβλημα του τι και με ποιον τρόπο αληθεύει.
Να προσθέσουμε εδώ τη σύνθετη λέξη «ηθοποιός», η οποία αντικατέστησε την αρχαία λέξη ὑποκριτής. Η λέξη αρχικά σήμαινε αυτόν που διαπλάθει χαρακτήρα, ενώ στη συνέχεια ονομάστηκε έτσι αυτός που παριστάνει χαρακτήρα.

Πηγή για την εικόνα:

https://en.wikipedia.org/wiki/Homer#/media/File:William-Adolphe_Bouguereau_(1825-1905)_-_Homer_and_his_Guide_(1874).jpg

Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2019

Το πρόσωπο της ιδιοφυΐας (Μέρος Β΄)

Το 1898 ο William-Adolphe Bouguereau αποδίδει την έμπνευση δημιουργώντας μια εικόνα που έχει τις πηγές της στα κλασικά μοτίβα.

“Genius is twenty per cent inspiration and eighty per cent perspiration” (η ιδιοφυΐα είναι είκοσι τοις εκατό έμπνευση και ογδόντα τοις εκατό ιδρώτας) θυμίζει ο Umberto Eco, και τα λόγια του μοιάζουν να περιγελούν την ανάλαφρη, ντελικάτη και στοχαστική μορφή που επιλέγει να ζωγραφίσει ο Bouguereau.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: η ανάρτηση είναι αντιγραφή από τον σελιδοδείκτη με τίτλο «Λογοτεχνία και Φιλοσοφία» που αναρτήθηκε στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (http://selidodeiktes.greek-language.gr/lemmas/1766).

Πηγή για την εικόνα:

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/William-Adolphe_Bouguereau_%281825-1905%29_-_Inspiration_%281898%29.jpg

Παρασκευή 26 Οκτωβρίου 2012

Μητέρες και παιδιά στη ζωγραφική

Εδώ είμαι πάλι μετά από πολύ- πολύ καιρό. Ζωγραφική κι αυτήν τη φορά. Μητέρες και παιδιά το θέμα μου, αγαπημένο θέμα πολλών ζωγράφων, πάντα με μια αύρα τρυφερότητας. Τι να πρωτοδιαλέξει κανείς; Η επιλογή –το εξομολογούμαι- είναι απολύτως υποκειμενική και αυθαίρετη.

Αρχίζω με τον Μητρικό θαυμασμό του προραφαηλίτη William-Adolphe Bouguereau, που ζωγραφίστηκε το 1869 (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Ο Claude Monnet ζωγράφισε σε πολλές εκδοχές τη γυναίκα του Camille και τον γιο του Jean. Ο πίνακας που βλέπετε έχει επίσης τον τίτλο Γυναίκα με ομπρέλα και φιλοτεχνήθηκε το 1875 (λάδι σε καμβά, National Gallery of Art, Washington).

Και ο Pierre Auguste Renoir έχει ζωγραφίσει κάμποσες μητέρες με τα παιδιά τους.

Τo 1874, την εποχή που έμενε κοντά στο σπίτι του Monet, στο Argenteuil, η κυρία Monet ποζάριζε συχνά γι’ αυτόν. Την ζωγράφισε, λοιπόν, μαζί με τον μικρό Jean σε μια στιγμή χαλαρότητας μέσα στον κήπο του Monet (λάδι σε καμβά, National Gallery of Art, Washington, DC, USA).

Μια άλλη μητέρα με τον γιο της, σε μια χαμογελαστή στιγμή, ζωγράφισε ο Renoir το 1881 (λάδι σε καμβά, Barnes Foundation, Lincoln University, Merion, PA, USA).

Κι ο Vincent Van Gogh, to 1885, ζωγραφίζει, με σκούρα δυσοίωνα χρώματα, μια χωρική με το παιδί στην αγκαλιά της (λάδι σε καμβά πάνω σε χαρτόνι, Ιδιωτική συλλογή).

Ο Paul Gauguin σε πολλούς πίνακές του ζωγραφίζει μητέρες και παιδιά. Εδώ το έργο του 1901 με τίτλο Ταϊτινή γυναίκα και δυο παιδιά (λάδι σε καμβά, Art Institut of Chicago, Chicago, IL, USA).

Ο Paul Cézanne ζωγραφίζει τη σύντροφό του, την Ορτάνς, θηλυκή και αξιαγάπητη, να θηλάζει τον γιο τους. Την παντρεύτηκε μετά από συμβίωση 16 χρόνων, για να την χωρίσει 9 χρόνια μετά (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

O Sir Lawrence Alma-Tadema, εκπρόσωπος του βικτωριανού κλασικισμού, ονόμασε Επίγειο παράδεισο τον πίνακα που ζωγράφισε το 1891 (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Αγαπημένο θέμα της αμερικανής Mary Cassatt η μητρότητα και η παιδική ηλικία. Εδώ ο πίνακάς της με τίτλο Νεαρή μητέρα που ράβει και παιδί, ζωγραφισμένος το 1900 (λάδι σε καμβά, The Metropolitan Museum of Art, New York).

Ο πριμιτιβιστής Diego Rivera ζωγραφίζει, το 1904, το έργο Delfina and Dimas (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Το έργο Μητέρα και παιδί του αυστριακού Gustav Klimt, του μεγάλου ζωγράφου της Art Nouveau, είναι λεπτομέρεια από τον πίνακα Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας και έχει ζωγραφιστεί το 1905 (λάδι σε καμβά, Galleria Nazionale d'Arte Moderna, Rome).

Ο Pablo Picasso επίσης, πιθανότατα το 1905, στη ροζ περίοδό του, ζωγραφίζει τη Μητρότητα.

Ο Amedeo Modigliani ζωγραφίζει, το 1919, μια Τσιγγάνα με ένα παιδί (λάδι σε καμβά, The National Gallery of Art, Washington, DC, USA).

Από τα πολλά έργα με όμοιο θέμα του κολομβιανού Fernando Botero διαλέγω έναν πίνακα που ζωγραφίστηκε το 1990 (υδατογραφία και μολύβι σε χαρτί πάνω σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).