Υπεράνθρωποι

Μεταξύ των ετών 1883-85 ο Γερμανός φιλόσοφος Friedrich Nietzsche γράφει το έργο του Also sprach Zarathustra (Τάδε έφη Ζαρατούστρα), στο οποίο προαναγγέλλεται η έλευση του υπερανθρώπου (Übermensch).

Σε προηγούμενα έργα του, ο φιλόσοφος είχε υποστηρίξει την ανατροπή κάθε ιεραρχίας που έως τότε κυβερνούσε την ηθική, την πολιτική και την αισθητική, προκειμένου έτσι να μπει φρένο στην παρακμή του ανθρώπινου είδους. Πρόκειται για έναν αντι-θεμελιωτισμό, ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση της μεταμοντέρνας σκέψης, κυρίως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και του οποίου το περιεχόμενο είναι στενά συνδεδεμένο με δύο από τις βασικές φιλοσοφικές θέσεις του Nietzsche.

Η πρώτη είναι η αντίληψη για τον θάνατο του Θεού. Είναι λιγότερο μια θρησκευτική θέση και περισσότερο η αντίθεση στην πλατωνική θέση της ύπαρξης ενός ιδεώδους με ανώτερη αρμοδιότητα, το οποίο εγγυάται την πραγματικότητα του υλικού κόσμου. Ο Nietzsche ισχυρίζεται πως δεν υπάρχει ούτε αφετηρία ούτε τέρμα. Πως δεν υπάρχουν μορφές, δεν υπάρχει νοούμενο (με την καντιανή έννοια), δεν υπάρχει Ιστορία. Άρα, δεν υπάρχει τίποτα με το οποίο εμείς οι άνθρωποι χρειάζεται να αναμετρηθούμε. Κανένας σκοπός, κανένα θεμέλιο, κανένα πλαίσιο δεν εμποδίζει τους ανθρώπους να ζήσουν. Να ζήσουν με δύναμη, με ένταση.

Η δεύτερη είναι η θεωρία της βούλησης για δύναμη. Είναι ταυτόχρονα μια δημιουργική αρχή αλλά και μια κατάληξη, εφόσον αποτελεί κίνητρο για δράση που έχει ως τελικό αποτέλεσμα την ίδια τη βούληση για δύναμη, οριζόμενη ως βίωμα κυριαρχίας και συνδεόμενη έτσι με την ελευθερία. Σε κάθε κοινωνία, υποστηρίζει ο Nietzsche, υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων: οι κύριοι και οι δούλοι, βάσει των οποίων διαμορφώνεται και η αντίστοιχη ηθική. Κύριοι είναι όσοι διακατέχονται από τη βούληση για δύναμη και η ηθική τους περιλαμβάνει την επιθετικότητα, την παρατολμία, την ανάγκη για υπερίσχυση έναντι των άλλων, ενώ η ηθική των δούλων χαρακτηρίζεται από μνησικακία έναντι των κυρίων, που δεν εκδηλώνεται όμως λόγω της μετριοπάθειας, του φόβου και της ταπεινότητας οι οποίες ως αξίες τους χαρακτηρίζουν.  

Αν και σαφώς υπέρ της ηθικής των κυρίων, ο Nietzsche παραδέχεται ότι «πέρα από το καλό και το κακό, υπάρχει ένας άνθρωπος, που δικαιώνει τον άνθρωπο ως λυτρωτική μορφή, που εμπνέει πίστη στον άνθρωπο», κι αυτός είναι ο υπεράνθρωπος, στον οποίο η βούληση για δύναμη αποτελεί θεμελιώδες οντολογικό χαρακτηριστικό. Ο υπεράνθρωπος είναι ο λυτρωτής του ανθρώπου από την ηθική της δουλείας.

Πολλοί μίλησαν για την επίδραση που άσκησε η σκέψη του Nietzsche, και ιδιαίτερα η αντίληψη για τον υπεράνθρωπο, στη μεταγενέστερη φιλοσοφία, στην πολιτική, στην ψυχανάλυση, σε ό,τι θεωρούμε υψηλή λογοτεχνία. Λίγοι πρόσεξαν ότι ο υπεράνθρωπος είχε γεννηθεί πριν από τον Nietzsche και επιβίωσε μετά από αυτόν στα feuilleton, στα μυθιστορήματα με άλλα λόγια των επιφυλλίδων, στην αστυνομική και κατασκοπευτική λογοτεχνία, στα comics. Από τον πρίγκηπα Rodolphe στο έργο Les mystères de Paris (Τα μυστήρια των Παρισίων) του Eugène Sue και τον κόμητα Monte-Cristo του Alexandre Dumas (πατέρα) ως τον Arsène Lupin και αργότερα τον James Bond, τον Superman, τον Batman κ.ά., υπάρχει πάντοτε ένας ήρωας με εξαιρετικές ικανότητες που παρεμβαίνει για να αποκαταστήσει την κοινωνική δικαιοσύνη με πράξεις ιδιωτικής δικαιοσύνης. Χωρίς να είναι προφήτης της κοινωνικής πάλης, καταστρέφει τους κακούς και ανταμείβει τους καλούς, παρηγορώντας τους αναγνώστες με την προβολή της εικόνας μιας μυθικής δικαιοσύνης.

Πηγές:

Έκο Ου. (1989). Ο υπεράνθρωπος των μαζών. Μτφ.: Έφη Καλλιφατίδη. Αθήνα: Γνώση.
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%81%CE%AF%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%B9%CF%87_%CE%9D%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%B5#/media/File:Nietzsche1.jpg

https://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Nietzsche#.C3.9Cbermensch

https://thrownintotheworld.wordpress.com/2014/03/13/from-the-death-of-god-to-nietzsches-ubermensch/

http://www.comicvine.com/forums/battles-7/superman-vs-guardians-of-the-universe-1532563/

H Αυτού Γαληνοτάτη Υψηλότης Malko Linge

Το 1964, ο Ian Fleming, ο λογοτεχνικός πατέρας του δημοφιλούς πράκτορα James Bond, γνωστότερου με το κωδικό όνομα 007, πεθαίνει. Τον χώρο, που παραμένει κενός, έρχεται να καταλάβει ένας άλλος πράκτορας, η Αυτού Γαληνοτάτη Υψηλότης (Son Altesse Sérénissime ή, αλλιώς, SAS) ο Αυστριακός πρίγκηπας Malko Linge. Δικός του λογοτεχνικός πατέρας είναι ένας φανατικός θαυμαστής του Fleming, ο τριανταπεντάχρονος Γάλλος Gérard de Villiers, ο οποίος συστήνει τον νέο ήρωα στο κοινό το 1965, με το έργο του SAS à Istanbul (Ο SAS στην Κωνσταντινούπολη).

Ο αριστοκράτης Malko είναι ένας υπερήρωας, ελκυστικός χάρη στα χρυσά του μάτια, που, όπως κάθε σοβαρός υπερήρωας, δεν έχει ηλικία, δεν γερνάει, δεν συνταξιοδοτείται, δεν πεθαίνει.  Προσφέρει επ’ αμοιβή τις υπηρεσίες του στη CIA, μπλέκεται στις πιο απίθανες περιπέτειες, ταξιδεύει σε χώρες εξωτικές, αντιμετωπίζει τους πιο πανούργους αντιπάλους και επιδίδεται σε σκανδαλώδες σεξ με πανέμορφες υπάρξεις. Όλα τα ψυχροπολεμικά στερεότυπα σε πακέτο, μαζί με τη γεωπολιτική οξυδέρκεια, τη βία, τον πάντοτε ευπρόσδεκτο ερωτισμό και την έλλειψη κάθε υπαρξιακής βαθύτατας, κάνουν ώστε ο de Villiers να γράφει 4 βιβλία τον χρόνο (Ιανουάριο, Απρίλιο, Ιούνιο και Οκτώβριο) για να καλύψει τη ζήτηση, ο εκδότης να τα τυπώνει απευθείας σε 500.000 αντίτυπα, οι αναγνώστες κάθε τάξης και συγκρότησης, μεταξύ άλλων και ο Γάλλος πρόεδρος Jacques Chirac, να τα διαβάζουν με πάθος. Δεν λείπουν βέβαια και οι επικριτές, οι οποίοι προσάπτουν στον de Villiers αντικομμουνισμό, σοβινισμό, ρατσισμό, μισογυνισμό, αντι-ισλαμισμό κ.λπ. «Η γαλλική ελίτ προσποιείται ότι δεν διαβάζει τον SAS, αλλά όλοι τον διαβάζουν», ισχυρίστηκε σε συνέντευξή του ο de Villiers. Και η αλήθεια είναι ότι, αν κανείς υποκύψει μία φορά στην περιέργεια, θα μείνει δέσμιος αυτής της γοητευτικής αμαρτίας.

Διάφορα σκάνδαλα δίνουν ακόμα μεγαλύτερη δημοσιότητα στον υπερήρωα SAS και φουσκώνουν ακόμα περισσότερο τον τραπεζικό λογαριασμό του δημιουργού του: ο de Villiers αντλούσε πολύτιμες πληροφορίες για την πλοκή των έργων του, εκτός από τα ταξίδια και τις προσωπικές του μελέτες, και από το ευρύ δίκτυο των γνωριμιών του στον χώρο της κατασκοπίας, της διπλωματίας, της δημοσιογραφίας, ακόμη και της τρομοκρατίας, ο de Villiers βάσιζε τους χαρακτήρες των έργων του σε πραγματικά πρόσωπα, πράγμα που έκανε όλους τους κατασκόπους του πλανήτη να διαβάζουν προσπαθώντας να ανακαλύψουν τη μυθιστορηματική τους persona, ο de Villiers συνεργαζόταν με την SDECE, τη γαλλική υπηρεσία αντικατασκοπίας, διοχετεύοντας στα έργα του παραπλανητικές πληροφορίες. Επιπλέον, σε κάποιες περιπτώσεις η μυθοπλασία πρόλαβε τη ζωή, καθώς προφητικά περιγράφεται η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του προέδρου Bashar Hafez Al-Assad, η δολοφονία του Αιγύπτιου προέδρου Anwar Sadat κ.ά.

Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι, ενώ τα μυθιστορήματα με ήρωα τον SAS μεταφράστηκαν σε διάφορες γλώσσες και γνώρισαν τεράστια επιτυχία σε διάφορες χώρες (150 εκατομμύρια αντίτυπα πουλήθηκαν συνολικά), ο αγγλόφωνος κόσμος τους γύρισε την πλάτη, αρνούμενος, όσο τουλάχιστον ο συγγραφέας τους ήταν εν ζωή, να τα μεταφράσει στα αγγλικά.

Ο de Villiers πέθανε στις 31 Οκτωβρίου 2013, έχοντας προλάβει να ολοκληρώσει 200 έργα με ήρωα τον Malko, με το τελευταίο να τυπώνεται και να κυκλοφορεί λίγο μετά τον θάνατό του.

Πηγές για τις εικόνες:

http://sas-malkolinge.skynetblogs.be/archives/category/couverture/index-26.html/

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=28951

Itsi bitsi, bikini

Itsi, bitsi, teenie weenie, yellow polka dot bikini. Είναι τα μαγικά λόγια που κάνουν το bikini να κερδίσει τις καρδιές των γυναικών και τα βλέμματα των αντρών. Το τραγούδι, γραμμένο από τον Paul Vance και τον Lee Pockriss και τραγουδισμένο από τον Brian Hyland, γίνεται επιτυχία το 1960.

Όμως, το bikini έχει κάνει την εμφάνισή του, πάνω στο ζουμερό κορμί μιας στριπτιζέζ, της Micelin Berardini, 14 χρόνια πριν, στο Παρίσι, σε μια υπαίθρια επίδειξη μόδας που οργανώθηκε από τον εμπνευστή του, τον Γάλλο μηχανικό  Louis Réard. Δυο πολύ μικρά κομμάτια υφάσματος, όσο πιο μικρά γίνεται, ακόμα πιο μικρά και από εκείνα που είχε παρουσιάσει με το όνομα atom ο αντίπαλος του Réard, ο Jacques Heim, δυο μήνες νωρίτερα.  

Ο Réard βαφτίζει το νέο μαγιό με το όνομα του κοραλλιογενούς νησιού που βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και στο οποίο οι Αμερικανοί έκαναν τις πρώτες ατομικές τους δοκιμές. Πολλοί λένε επειδή προέβλεπε την έκρηξη ενθουσιασμού που θα προκαλούσε.

Η επιτυχία του bikini δεν υπήρξε ακαριαία. Χρειάστηκε καιρός για να πειστούν οι γυναίκες να φορέσουν αυτό το μαγιό που μάλλον αποκάλυπτε παρά έκρυβε τα επίμαχα σημεία του σώματός τους.

Αποκαλυπτικό δεν θα έλεγε κανείς το πουά bikini που φοράει το 1951 η Norma Jeane Mortenson, γνωστή με το καλλιτεχνικό όνομα Marylin Monroe, όμως πάνω στο θελκτικό κορμί της πιο διάσημης ξανθιάς του Hollywood είναι σίγουρα αισθησιακό.

Έναν χρόνο μετά, η Γαλλίδα Brigitte Bardot στοιχειώνει τις αντρικές φαντασιώσεις με το bikini της στην ταινία The Girl in the Bikini ... 

... ενώ το 1953, στο Φεστιβάλ των Καννών, ο φωτογραφικός φακός την αποτυπώνει σε διάφορες πόζες να φοράει και πάλι ένα teenie bikini, λουλουδάτο αυτήν τη φορά, και να μαγνητίζει τα βλέμματα των αντρών με τα κάλλη της. 

Λευκό είναι το bikini, με μια ζώνη να συγκρατεί ένα δολοφονικό στιλέτο, της αναδυόμενης από τη θάλασσα Ursula Andress, του πρώτου και ανεπανάληπτου Bond girl στην ταινία Doctor No του 1962.

Η συνέχεια είναι εκρηκτική. Καλοκαίρι, ήλιος, άμμος και θάλασσα δεν μπορούν να νοηθούν χωρίς το bikini. Πολύχρωμο, προκλητικό, ερεθιστικό και, κυρίως, petit, tout petit, όπως το τραγουδάει η Dalida στη γαλλική εκδοχή του διάσημου Itsi bitsi. 

Υπάρχει όμως κι ένα άλλο λιγότερο γνωστό bikini. Είναι το όνομα που τυχαία επιλέχθηκε από υπολογιστή το 1970 για να αποτυπώσει την κατάσταση συναγερμού του Αγγλικού Yπουργείου Άμυνας για μη καθορισμένες μορφές απειλής (π.χ. πολιτική αναταραχή, τρομοκρατία, πόλεμος κ.λπ.). Πολύχρωμο και αυτό το bikini: white, black, black special, amber και red, με το κόκκινο να είναι η υψηλότερη κατάσταση ετοιμότητας, υποδηλώνοντας ότι η Βρετανία βρίσκεται σε πόλεμο με πιθανότητα για πυρηνικό πλήγμα. Το bikini state χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 2006, για να αντικατασταθεί έκτοτε από τα UK Threat Levels.

Πηγές:

http://www.theitaliantouch.com/en/2016/05/25/70-anni-di-bikini-10-curiosita/

https://gr.pinterest.com/marie7959/marilyn-monroe/

http://www.leninimports.com/brigitte_bardot_girl_bikini_movie_poster.html

https://gr.pinterest.com/vintagedd/1950/

https://gr.pinterest.com/kaikkikauneudes/lifestyle/

My name is Bond, James Bond!

Daniel Craig, Pierce Brosnan, Timothy Dalton, Roger Moore, George Lazenby, και ο ανεπανάληπτος, ο μοναδικός Sean Connery. Όλοι αυτοί είναι οι κινηματογραφικοί James Bond της πεντηκονταετίας.

Πενήντα χρόνια τώρα και ο μυθικός υπερκατάσκοπος εξακολουθεί να είναι ακόμα νέος, γοητευτικός και έτοιμος να σώσει τον κόσμο από κάθε λογής παρανοϊκούς που απειλούν να τον καταστρέψουν. Η συνταγή είναι απλή και πιασάρικη και γι’ αυτό ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας που επινόησε το 1953 ο μάλλον δευτεροκλασάτος συγγραφέας Ian Fleming ακόμα κλέβει καρδιές.

O Hoegy Carmichael
είναι κατά τον Ian Fleming ο ιδανικός Bond.

Μέσα στην καρδιά του ψυχρού πολέμου, ο Bond, πράκτορας της βρετανικής μυστικής υπηρεσίας, της περίφημης ΜΙ6, με κωδικό όνομα 007, είναι το δυνατό χαρτί της Δύσης στον ανταγωνισμό της με το ανατολικό μπλοκ. Το αρρενωπό πρόσωπο του Bond, το ατσαλάκωτο σμόκιν του, το αγαπημένο Martini του –shaken, not stirred-, τα πανέμορφα κορίτσια του, τα πολυτελή του αυτοκίνητα, τα gadget που του προμήθευε ο Q, όλα αυτά έδειχναν την υπεροχή της Δύσης και βρίσκονταν στην υπηρεσία του πιο αποτελεσματικού ιδεολογικού πολέμου.

Η Aston Martin DS5,
που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στον Goldfinger.

Και η μοντέρνα εκδοχή της στο Skyfall.

Το περίφημο Walther PPK .

Με τον Bond η Δύση παίρνει τη ρεβάνς από τη Μόσχα η οποία, χρησιμοποιώντας μια εξαιρετικά ευφυή προπαγάνδα, είχε καταφέρει να ταυτίσει τη Δύση με το στερεότυπο του απολίτιστου, σχεδόν βάρβαρου, ρατσιστή, μεθυσμένου Αμερικανού της τσίχλας, της σεβρολέτ και των δολαρίων. CIA (Central Intelligence Agency), CCF (Congress for Cultural Freedom), Rockfeller Foundation, Carnegie Institution, Fairfield Foundation, Ford Foundation ήσαν τα όπλα της Αμερικής στον αγώνα της να ανακτήσει την τιμή της και να πείσει ολόκληρο τον κόσμο (μεταξύ άλλων και τους υπεροπτικούς ευρωπαίους συμμάχους της) πως η εικόνα της, όπως την παρουσίαζε η ύπουλη σοβιετική προπαγάνδα, δεν είχε καμία σχέση με τη χώρα της αλήθειας, της ελευθερίας και της δημοκρατίας που πραγματικά ήταν. Κλασικός αθλητισμός, μπαλέτο, τζαζ, σκάκι, κινηματογράφος και τεχνολογία επιστρατεύθηκαν γι’ αυτόν τον σκοπό.

Η Ευρώπη πάλι, πεπεισμένη για την πολιτισμική της ανωτερότητα σε σχέση με όλους τους άλλους, καχύποπτη έναντι της Αμερικής, αλλά και προσβεβλημένη από τη συντονισμένη σοβιετική προπαγάνδα, ρίχνει στη μάχη τον James Bond, κυρίως τον κινηματογραφικό James Bond, που κάνει την εμφάνισή του δυναμικά το 1962, ενσαρκωμένος από τον Sean Connery, άριστη αποτύπωση του απαράμιλλου βρετανικού φλέγματος και στυλ. Πλάι του το πιο όμορφο κορίτσι του ever, η Ursula Andress, και απέναντί του ο Dr. No.

Τα χρόνια κύλησαν, ο ψυχρός πόλεμος έληξε, άλλοι πέντε ηθοποιοί διαδέχθηκαν τον Sean Connery στον ρόλο του Bond, σκηνοθέτες ήρθαν και παρήλθαν, διάσημοι μουσικοί έγραψαν ο ένας μετά τον άλλον το κεντρικό θέμα των ταινιών, πανέμορφα κορίτσια έπεσαν το ένα μετά το άλλο στην αγκαλιά του, νέοι αντίπαλοι ήρθαν στο προσκήνιο, όμως η γοητεία που ασκεί ο φονικός υπερασπιστής της τάξης και της ισορροπίας του κόσμου παραμένει. Στις 9 Νοεμβρίου θα υποδεχθούμε στην Ελλάδα τη νέα ταινία, την εικοστή τρίτη, του 007, με τίτλο Skyfall και Bond, για τρίτη φορά, τον Daniel Craig. Λένε πως είναι ο καλύτερος Bond του κινηματογράφου. Δεν θα συμφωνήσω.

Για μένα ο Bond έχει ένα μόνο πρόσωπο για πάντα: εκείνο του Sean Connery, που σημάδεψε την εποχή της αθωότητας του ήρωα –την εποχή της αφέλειας, λένε κάποιοι. Τότε που τα εφέ δεν ήσαν τόσο εντυπωσιακά και οι υποθέσεις δεν ήσαν τόσο περίπλοκες, τότε που το μπικίνι ήταν αποκάλυψη και δεν είχε περάσει από το μυαλό κανενός πως η μπύρα Heineken θα μπορούσε ποτέ να αντικαταστήσει το Martini.

Εξαιρετικά γοητευτικός ήταν ο Pierce Brosnan –δεν ξεχνώ την αρχική σκηνή του Tomorrow Never Dies, ο Bond χωρίς το σμόκιν του, αλλά με ένα καταπληκτικό δερμάτινο σακάκι, να τρέχει μέσα στις φλόγες και να είναι η επιτομή της κομψότητας. 

Pierce Brosnan

Συμπαθητικός ήταν και ο Roger Moore, με τις καρτουνίστικες γκριμάτσες του, αδιάφοροι οι εντελώς περιστασιακοί Timothy Dalton και George Lazenby.

Roger Moore

Timothy Dalton

George Lazenby

Όμως τούτος ο νέος Bond του Daniel Craig, με τους φουσκωμένους μυς, το γωνιώδες πρόσωπο και το παγωμένο βλέμμα, 

Daniel Craig

είναι ίσως πιο συμβατός με το σύγχρονο πρότυπο ομορφιάς, αλλά του λείπει αυτή η χαμογελαστή παιδικότητα που τον έκανε ανθρώπινο –κι όχι έναν ακόμα υπερήρωα.

Πηγές για τις εικόνες:

http://redhotjazz.com/hoagy.html

http://www.carmagram.com/james-bonds-aston-martin-db5-makes-a-scene-in-skyfall/

https://gr.pinterest.com/Stoobee15/james-bond-dr-no/

http://www.007.com/skyfall/

http://www.express.co.uk/entertainment/films/707389/Sean-Connery-James-Bond-007-bags-of-ice-chest-love-scenes-Daniel-Craig

http://buy-leatherjackets.com/james-bond-pierce-brosnan-leather-jacket

http://jamesbond.wikia.com/wiki/James_Bond_(Roger_Moore)

http://www.smh.com.au/entertainment/about-town/bond-and-beyond-george-lazenby-sets-the-record-straight-20140621-zsh9s.html

http://www.hollywoodreporter.com/fash-track/daniel-craig-james-bond-tom-ford-skyfall-257716

https://gr.pinterest.com/tassiej/bond-james-bond/