Η παρέα των "άτακτων αγοριών"

Στις 14 Ιανουαρίου 1869 ανέβηκε στο Παρίσι, στο θέατρο Odéon, το έργο του François Coppée με τίτλο Le Passant. Η επιτυχία, ενισχυμένη και από μια παρεούλα κλακαδόρων που σε όλη τη διάρκειά του χειροκροτούσαν ασταμάτητα, ήταν μεγάλη. Ο Victor Cochinat, χρονικογράφος της εφημερίδας Le Naine Jaune, έγραψε τότε μια φράση για την παράσταση που έδωσε το όνομά της σε  μια καλλιτεχνική συντροφιά η οποία σχηματίστηκε εκείνη τη χρονιά: “Ah! C’était une belle réunion composée des bien vilains bonshommes” («Α! Ήταν μια ωραία επανένωση άτακτων αγοριών»).  

Ο Paul Verlaine, ο Léon Valade, ο Albert Mérat, ο Charles Cros και τα αδέλφια του Henry και Antoine, ο Camille Pelletan, ο Émile Blémont, ο Ernest d’Hervilly και ο Jean Aicard  ήσαν τα ιδρυτικά μέλη των Vilains Bonshommes (άτακτα αγόρια). Μαζί τους ήταν ο ίδιος ο François Coppée, ο ζωγράφος Henri Fantin-Latour, ο συγγραφέας Paul Bourget, οι καρικατουρίστες André Gill και Félix Régamey και οι παρνασσιστές Léon Dierx, Catulle Mendès, Théodore de Banville και Stéphane Mallarmé. Και ένας φωτογράφος: ο Étienne Carjat. Με πρόσκληση του Verlaine, στο δείπνο του Σαββάτου της 30^ης Σεπτεμβρίου 1871, κατέφθασε στην παρέα, για να διαβάσει το “Bateau Ivre” («Μεθυσμένο Καράβι») και να αποθεωθεί, ο Arthur Rimbaud.

Ο Carjat, ο φωτογράφος της παρέας, που ήταν επίσης συγγραφέας, σκιτσογράφος, συνιδρυτής  του περιοδικού Le Diogène και εκδότης του Le Boulevard, δεν έχασε την ευκαιρία να φωτογραφίσει μερικά από τα διάσημα μέλη της συντροφιάς. Με την ικανότητά του να καθοδηγεί τα μοντέλα του σε φυσικές πόζες, χωρίς να τα ταλαιπωρεί όπως συνηθιζόταν σε εκείνη την πρώιμη φωτογραφική εποχή, αλλά και χωρίς να χρησιμοποιεί εκκεντρικά φόντα και εφέ, δημιούργησε έργα που διακρίνονται από ρεαλισμό και απλότητα.

   

Καρικατούρα του Alexandre Dumas από τον Étienne Carjat

Η περίφημη φωτογραφία του Charles Baudelaire από τον Étienne Carjat

Τον Ιανουάριο του 1872, στη διάρκεια ενός δείπνου, ξέσπασε σφοδρός καυγάς μεταξύ του Rimbaud και του Carjat. Ο πρώτος τον απείλησε με ξίφος και ο δεύτερος κατέστρεψε όλες τις φωτογραφικές πλάκες με τα πορτραίτα του Rimbaud. Επιβίωσαν μόνον 8 εκτυπώσεις από τις πρωτότυπες φωτογραφίες. Αυτή ήταν η τελευταία εμφάνιση του Rimbaud στα δείπνα των Vilains Bonshommes, που και αυτών η ιστορία δεν κράτησε πολύ: την ίδια χρονιά διαλύθηκαν.

Ο Arthur Rimbaud φωτογραφημένος από τον Étienne Carjat

Πηγή για τις εικόνες:

https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%89tienne_Carjat

Fernando Pessôa

Ποιος είναι ο Fernando Pessôa; Ή, καλύτερα: ποιος από όλους είναι;

«Αγγλομανής, παθολογικά ντροπαλός και ταυτόχρονα αλαζόνας, ντυμένος πάντα στα σκούρα, κοσμοπολίτης και εθνικιστής, μυωπικός και οραματιστή, αιρετικός και διάφανος σαν σκιά, αποκρυφιστής και παγανιστής, ποιος είναι αυτός ο Pessôa»;

«Να ζεις σημαίνει να είσαι κάποιος άλλος», είναι τα δικά του λόγια, ανάμνηση της γνωστής φράσης του Arthur Rimbaud «Je est un autre» (=εγώ είναι είναι άλλος).

Ο Pessôa, ζώντας στα όρια της ανυπαρξίας ο ίδιος, δημιουργεί έναν μεγάλο αριθμό προσωπείων, ετερώνυμων ή ημιετερώνυμών του. Χαρίζει στον καθένα από αυτούς μία του πλευρά, πραγματική ή φανταστική, αυτό που είναι ή αυτό που θα ήθελε να είναι. Ο Bernardo Soares, o Alberto Caeiro, o Ricardo Reis, o Álvaro de Campos είναι κάποιοι από τους ετερώνυμους. Καθένας μια διαφορετική έννοια της ζωής και όλοι μαζί το ανεξερεύνητο μυστήριο της ύπαρξης. Αυτοί γράφουν δια χειρός Pessôa ή εκείνος γράφει με το δικό τους όνομα. Αυτοί γράφουν δια χειρός Pessôa ή εκείνος γράφει με το δικό τους όνομα;

«Αναρίθμητοι ζουν μέσα μας». Το λέει ο Ricardo Reis σε ένα από τα ποιήματά του και απηχεί το credo του Pessôa. Μια υπόσταση που χρειάζεται σωσίες για να αποκαλύψει τη ρευστότητα, την αποσπασματικότητα και την πολυδιάσπασή της.

Ποιος είναι ο Pessôa; Τα μόνα βέβαια πράγματα είναι η ημερομηνία της γέννησής του, το 1888, και η ημερομηνία του θανάτου του, το 1935. Ηλικία: 47 ετών. Ποιες αλήθειες μπορούν να πουν δυο ημερομηνίες για τη ζωή ενός ανθρώπου; Οι αλήθειες του Pessôa βρέθηκαν καταχωνιασμένες βαθιά σ’ ένα μπαούλο γεμάτο με 25.000 χειρόγραφα που ανακαλύφθηκαν και άρχισαν να μελετώνται μετά τον θάνατό του. Θάνατο από το ποτό, στο οποίο –ίσως- προσπαθούσε να ανακαλύψει έναν ακόμη εαυτό.

Πηγές για τις εικόνες:

http://www.mensagenscomamor.com/frases-de-fernando-pessoa

http://www.contioutra.com/passagem-das-horas-por-alvaro-de-campos-fernando-pessoa/

https://en.wikipedia.org/wiki/Caf%C3%A9_A_Brasileira

Το τραγούδι του φθινοπώρου

Παρά τον ευχάριστο καιρό, οι πρώτες βροχές επιβεβαιώνουν τον ερχομό του φθινοπώρου. Ας το υποδεχτούμε με ένα ποίημα που από την αρχή ήταν προορισμένο να γίνει τραγούδι και πράγματι έγινε από μερικούς πολύ αγαπημένους Γάλλους τραγουδιστές.

Είναι το γνωστότατο ποίημα του Paul Verlaine «Chanson d’automne» («Φθινοπωρινό τραγούδι), από τη συλλογή του Poèmes saturniens (Σατούρνια ποιήματα) που εκδόθηκε το 1866.

Πορτραίτο του Paul Verlaine

από τον Gustave Courbet (1871) 

Λυρικός και μελαγχολικός, μποέμ και παθιασμένος, ο Verlaine έζησε μια ζωή θυελλώδη από κάθε άποψη. Ποιητής καταραμένος, μαζί με τον αγαπημένο του Arthur Rimbaud, o «φτωχός Lelian» είναι ο τυπικός εκπρόσωπος του συμβολισμού και της Décadence.

Το ποίημά του, με μια ιδιαίτερη μουσικότητα, με πολλά μαλακά, υγρά και έρρινα, σύμφωνα, με τον ήχο του βιολιού από τον δεύτερο στίχο να ακούγεται στο αυτί, διακρίνεται από μια διάχυτη μελαγχολία, που στήνει ένα υφάδι ανάμεσα στο εξωτερικό και στο εσωτερικό (την ψυχή του ποιητή) τοπίο, για τον χρόνο που φεύγει, τον εφήμερο και απροσδιόριστο.

Το ακούμε σε απαγγελία:

Τραγούδι το έκανε το 1940 ο Charles Trénet:

Επίσης, το τραγούδησε ο Leo Ferré:

Και ο Georges Brassens με τη βαθιά φωνή του:

Και το παράδοξο. Η πρώτη στροφή του φθινοπωρινού τραγουδιού, ελαφρά τροποποιημένη, χρησιμοποιήθηκε καλοκαιριάτικα, στις 5 Ιουνίου 1944, στις 9:15 το βράδυ, από το Radio Londres, ως κώδικας για να πληροφορηθεί με αυτόν το δίκτυο της γαλλικής αντίστασης που ονομαζόταν «Ventriloquist» για την επικείμενη απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία (operation overlord). Οι Ναζί κατάφεραν να αποκρυπτογραφήσουν το μήνυμα και να προετοιμάσουν ως έναν βαθμό την αντεπίθεσή τους.

Πηγές:

http://fr.wikipedia.org/wiki/Paul_Verlaine

https://www.youtube.com/watch?v=3tyIxVkqiyU

https://www.youtube.com/watch?v=c2R1ljpmRRo

https://www.youtube.com/watch?v=urCmYkowUoo

https://www.youtube.com/watch?v=_iq43Vs8CEw