Όταν ο Alphonse Mucha συνάντησε τη Leslie Carter

Η κυρία Leslie Carter (το πατρικό της όνομα ήταν Caroline Louise Dudley), η αμερικανίδα Sarah Bernardt όπως ήταν κυρίως γνωστή, στάθηκε πολύ τυχερή. Το 1908 ανακοίνωσε το νέο της έργο με τίτλο Kassa κυκλοφορώντας μια αφίσα φιλοτεχνημένη από τον σπουδαίο Τσέχο art nouveau καλλιτέχνη Alphonse Mucha. Ο Mucha δεν ήταν νέος στον χώρο, αφού στο παρελθόν είχε συνεργαστεί με την «αυθεντική» Sarah Bernardt, αλλά και άλλους γνωστούς καλλιτέχνες. Στην πραγματικότητα, ο Mucha έφερε εις πέρας την παραγγελία της Carter χρησιμοποιώντας τις καλλιτεχνικές ευκολίες που είχε αποκτήσει από τις προηγούμενες δουλειές του.

Η έμπνευσή του έρχεται από το ίδιο το έργο. Η Kassa, αυτή η νέα από την Ουγγαρία, ψηλή, λεπτή, επιβλητική, αθώα και θλιμμένη, φορά ένα ρούχο μακρύ, με πτυχώσεις, και στα μαλλιά στεφάνι από λουλούδια. Περιβάλλεται από σύμβολα. Κρίνοι, που συμβολίζουν την παρθενικότητά της κατά την εποχή που σκόπευε να αφιερωθεί στον Θεό και να μπει σε μοναστήρι. Κόκκινες καρδιές, που συμβολίζουν την αγάπη της για τον πρίγκιπα τον οποίο συνάντησε στον δρόμο της. Και αγκάθινα στεφάνια, που συμβολίζουν τον πόνο της όταν ο αγαπημένος της την εγκατέλειψε έγκυο.

Η αφίσα του Mucha ήταν το μόνο τυχερό πράγμα σε σχέση με αυτήν την παράσταση. Κατά τα άλλα, το θεατρικό έργο ήταν μια πραγματική καταστροφή που οδήγησε την κυρία Leslie Carter στην χρεοκοπία.

Πηγή για την εικόνα:

http://www.artnet.com/artists/alphonse-mucha/leslie-carter-LEP_O7YURdNPjiUisf7-bA2

O Gustav Klimt και οι γυναίκες

Τέλη του 19^ου και αρχές του 20^ού αιώνα. Είναι η εποχή της Belle Époque. Τίποτα δεν προετοιμάζει τους ανθρώπους για τη φρίκη που θα ακολουθήσει. Η Βιέννη ζει μια δίχως προηγούμενο άνθιση. Ο Sigmund Freud, ο Otto Wagner, ο Gustav Maller, ο Arnold Schoenberg, ο Gustav Klimt είναι μερικοί από τους επώνυμους κατοίκους της. Τα γλέντια και οι απολαύσεις είναι στην ημερήσια διάταξη. Ο ερωτισμός είναι διάχυτος. Ο Freud αναλαμβάνει να τον ερμηνεύσει, ο Klimt αναλαμβάνει να τον ζωγραφίσει.

                        Νερόφιδα II (Φίλες). 1904-1907. 

   Χρυσός και τέμπερα σε περγαμηνή. Ιδιωτική συλλογή

Απόσχιση (Sezession) λέγεται το καλλιτεχνικό κίνημα της Βιέννης που είχε πρωτεργάτη τον Klimt. Όσοι καλλιτέχνες συμμετέχουν απορρίπτουν τον ακαδημαϊσμό και επιδιώκουν να απελευθερωθούν από τους φραγμούς που δημιουργεί στην τέχνη τους ο κοινωνικός και πολιτικός περίγυρος. Ο Klimt, πρώτος και καλύτερος, δεν διστάζει να προκαλέσει με τα έργα του. Κάθε έργο του είναι και ένα σκάνδαλο, κυρίως εξαιτίας του ερωτισμού που αποπνέει, αλλά και της αιρετικής του θέσης για το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης και της αμφισβήτησής του για την αξία και την αποτελεσματικότητα της επιστήμης. Μένουν τα θρησκευτικά ταμπού, αλλά και σ’ αυτά ο Klimt τολμάει να επιτεθεί όταν ζωγραφίζει την ηρωίδα Ιουδήθ ως μια βαμπ που βρίσκεται περίπου σε κατάσταση οργασμού.

Ιουδήθ I. 1901. Ελαιογραφία σε μουσαμά. 

Βιέννη, Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης

Τα έργα του Klimt είναι ένας τολμηρός ύμνος στον γυναικείο ερωτισμό, σ’ αυτόν που είναι το ίδιο κοντά στη ζωή και στον θάνατο. Το σύμπαν του είναι σχεδόν αποκλειστικά γυναικείο και οι ηρωίδες του είναι γεμάτες αισθησιασμό και δύναμη. Γυναίκες της αριστοκρατίες ή πόρνες, νέες ή μεγάλης ηλικίας, γυναίκες με τις οποίες έσμιξε ερωτικά ή όχι, γυναίκες που κινούνται ή στέκονται, όρθιες, καθιστές ή ξαπλωμένες, έτοιμες να φιλήσουν ή να φιληθούν, πάντα όμως διαθέσιμες, μοιραίες, σε ερωτική προσμονή ή σε ερωτική έκσταση. Μια τέχνη ηδονοβλεπτική. Ηδονοβλεπτική και η δική μας ματιά απέναντι σ’ αυτό το έργο.

                     Η Emilie Flöge, 
            σύντροφος του Klimt. 1902. 

              Ελαιογραφία σε μουσαμά. 
Ιστορικό Μουσείο της Πόλης της Βιέννης

Οι φιλάρεσκες κυρίες της υψηλής βιεννέζικης κοινωνίας πληρώνουν όσο-όσο για ένα πορτραίτο τους ζωγραφισμένο από τον Gustav Klimt. Είναι αυτός που ξέρει πώς να αναδεικνύει τον αισθησιασμό τους διατηρώντας, από την άλλη, τα προσχήματα της αυστηρής «βικτωριανής» ηθικής που κυριαρχεί στην πόλη. Τα σώματα των γυναικών που ποζάρουν μπροστά του ολόγυμνες ντύνονται με βαριά, φανταχτερά ρούχα και περιβάλλονται από ένα σωρό «άσχετες» διακοσμητικές λεπτομέρειες. Τεράστια καπέλα, εντυπωσιακά γούνινα μανσόν, ανατολίτικα μοτίβα, γεωμετρικά σχέδια, σπείρες, καμπυλότητες και πολύχρωμα στυλιζαρισμένα άνθη, όλα επιστρατεύονται, επιφανειακά για να κρύψουν, στην πραγματικότητα για να τονίσουν τον θηλυκό ερωτισμό και τη γυναικεία κυριαρχία.

Η Art Nouveau βρίσκει στο πρόσωπο του Klimt τον ιδεώδη εκπρόσωπό της στη ζωγραφική και ο αστικός καθωσπρεπισμός βρίσκει τον πιο επικίνδυνο πολέμιό του.

                                    Η παρθένος. 1913. 

             Ελαιογραφία σε μουσαμά. Πράγα, Εθνική Πινακοθήκη

Όταν, το 1918,  ο Gustav Klimt πεθαίνει, ο πρώτος μεγάλος πόλεμος έχει πια σαρώσει αυτή τη ζωική μέθη που έδινε τον τόνο στην προπολεμική Βιέννη. Τα έργα του μένουν για να θυμίζουν πόσο πολύτιμες αλλά και πόσο εφήμερες είναι οι στιγμές της ηδονής και της ευδαιμονίας.  

                    Προσωπογραφία της Adele Bloch-Bauer I. 1907. 

   Ελαιογραφία, χρυσός σε μουσαμά. Βιέννη, Αυστριακή Πινακοθήκη

Πηγές για τις εικόνες:

https://gr.pinterest.com/pin/159033430561884919/

https://en.wikipedia.org/wiki/Judith_and_the_Head_of_Holofernes

https://gr.pinterest.com/pin/567101778054414609/

http://www.gustav-klimt.com/The-Virgin.jsp

https://en.wikipedia.org/wiki/Portrait_of_Adele_Bloch-Bauer_I

Μητέρες και παιδιά στη ζωγραφική

Εδώ είμαι πάλι μετά από πολύ- πολύ καιρό. Ζωγραφική κι αυτήν τη φορά. Μητέρες και παιδιά το θέμα μου, αγαπημένο θέμα πολλών ζωγράφων, πάντα με μια αύρα τρυφερότητας. Τι να πρωτοδιαλέξει κανείς; Η επιλογή –το εξομολογούμαι- είναι απολύτως υποκειμενική και αυθαίρετη.

Αρχίζω με τον Μητρικό θαυμασμό του προραφαηλίτη William-Adolphe Bouguereau, που ζωγραφίστηκε το 1869 (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Ο Claude Monnet ζωγράφισε σε πολλές εκδοχές τη γυναίκα του Camille και τον γιο του Jean. Ο πίνακας που βλέπετε έχει επίσης τον τίτλο Γυναίκα με ομπρέλα και φιλοτεχνήθηκε το 1875 (λάδι σε καμβά, National Gallery of Art, Washington).

Και ο Pierre Auguste Renoir έχει ζωγραφίσει κάμποσες μητέρες με τα παιδιά τους.

Τo 1874, την εποχή που έμενε κοντά στο σπίτι του Monet, στο Argenteuil, η κυρία Monet ποζάριζε συχνά γι’ αυτόν. Την ζωγράφισε, λοιπόν, μαζί με τον μικρό Jean σε μια στιγμή χαλαρότητας μέσα στον κήπο του Monet (λάδι σε καμβά, National Gallery of Art, Washington, DC, USA).

Μια άλλη μητέρα με τον γιο της, σε μια χαμογελαστή στιγμή, ζωγράφισε ο Renoir το 1881 (λάδι σε καμβά, Barnes Foundation, Lincoln University, Merion, PA, USA).

Κι ο Vincent Van Gogh, to 1885, ζωγραφίζει, με σκούρα δυσοίωνα χρώματα, μια χωρική με το παιδί στην αγκαλιά της (λάδι σε καμβά πάνω σε χαρτόνι, Ιδιωτική συλλογή).

Ο Paul Gauguin σε πολλούς πίνακές του ζωγραφίζει μητέρες και παιδιά. Εδώ το έργο του 1901 με τίτλο Ταϊτινή γυναίκα και δυο παιδιά (λάδι σε καμβά, Art Institut of Chicago, Chicago, IL, USA).

Ο Paul Cézanne ζωγραφίζει τη σύντροφό του, την Ορτάνς, θηλυκή και αξιαγάπητη, να θηλάζει τον γιο τους. Την παντρεύτηκε μετά από συμβίωση 16 χρόνων, για να την χωρίσει 9 χρόνια μετά (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

O Sir Lawrence Alma-Tadema, εκπρόσωπος του βικτωριανού κλασικισμού, ονόμασε Επίγειο παράδεισο τον πίνακα που ζωγράφισε το 1891 (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Αγαπημένο θέμα της αμερικανής Mary Cassatt η μητρότητα και η παιδική ηλικία. Εδώ ο πίνακάς της με τίτλο Νεαρή μητέρα που ράβει και παιδί, ζωγραφισμένος το 1900 (λάδι σε καμβά, The Metropolitan Museum of Art, New York).

Ο πριμιτιβιστής Diego Rivera ζωγραφίζει, το 1904, το έργο Delfina and Dimas (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Το έργο Μητέρα και παιδί του αυστριακού Gustav Klimt, του μεγάλου ζωγράφου της Art Nouveau, είναι λεπτομέρεια από τον πίνακα Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας και έχει ζωγραφιστεί το 1905 (λάδι σε καμβά, Galleria Nazionale d'Arte Moderna, Rome).

Ο Pablo Picasso επίσης, πιθανότατα το 1905, στη ροζ περίοδό του, ζωγραφίζει τη Μητρότητα.

Ο Amedeo Modigliani ζωγραφίζει, το 1919, μια Τσιγγάνα με ένα παιδί (λάδι σε καμβά, The National Gallery of Art, Washington, DC, USA).

Από τα πολλά έργα με όμοιο θέμα του κολομβιανού Fernando Botero διαλέγω έναν πίνακα που ζωγραφίστηκε το 1990 (υδατογραφία και μολύβι σε χαρτί πάνω σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Για το τέλος μια σταρ: η πολωνέζα Tamara de Lempicka, που ζωγραφίζει τη Μητρότητα το 1928 (λάδι σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή).

Πηγές για τις εικόνες:

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:William-Adolphe_Bouguereau_(1825-1905)_-_Maternal_Admiration_(1869).jpg

https://en.wikipedia.org/wiki/Woman_with_a_Parasol_-_Madame_Monet_and_Her_Son

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pierre-Auguste_Renoir_-_Madame_Monet_and_her_Son.jpg

https://www.wikiart.org/en/pierre-auguste-renoir/mother-and-child-1881

http://www.vangoghgallery.com/catalog/Painting/424/Peasant-Woman-with-Child-on-Her-Lap.html

https://www.wikiart.org/en/paul-gauguin/tahitian-woman-and-two-children-1901

https://www.wikiart.org/en/paul-cezanne/hortense-breast-feeding-paul-1872

https://gr.pinterest.com/pin/233483561910118067/

http://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/29.100.48/

http://www.diego-rivera-foundation.org/Delfina-and-Dimas.html

http://www.klimtgallery.org/Mother-and-Child.html

http://www.pablopicasso.org/maternity.jsp

https://gr.pinterest.com/pin/481251910163021647/

https://gr.pinterest.com/pin/178807047674998735/