Μ' όποιον δάσκαλο ...: Μεσαίωνας

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μεσαίωνας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 7 Ιουλίου 2022

Giovanni Acuto, o condottiero

Ο Sir John Hawkwood, που έζησε τον 14^ο αιώνα, επέλεξε να κάνει ένα πολύ επικερδές επάγγελμα: διέπρεψε ως condottiero. Οι condottieri ήσαν στρατιωτικοί ανάδοχοι επί συμβάσει. Έκαναν, δηλαδή, τη βρώμικη δουλειά του πολέμου. Συγκέντρωναν μισθοφορικό στρατό που αναλάμβανε να πολεμήσει αντί για τους πολίτες των ιταλικών πόλεων.

Ήταν μια περίοδος κατά την οποία οι μεσαιωνικές πόλεις-κράτη της Ιταλίας έδειχναν μεγάλη διάθεση για πόλεμο, διότι τα συμφέροντα ήσαν τεράστια και τα εδάφη προσφέρονταν για κατάκτηση.

Ο Hawkwood δεν ήταν Ιταλός, αλλά Άγγλος από το Essex. Αποδείχθηκε ικανότατος στο να οδηγεί τους μισθοφόρους του στην κατάκτηση εδαφών και στη λεηλασία του διαθέσιμου πλούτου. Οι Ιταλοί τον εκτίμησαν και τον τίμησαν ιδιαιτέρως. Πρώτα-πρώτα, του χάρισαν διάφορα κομμάτια γης, ένα από τα οποία ήταν το επιβλητικό Castello di Monteccio. Επίσης, και διότι δυσκολεύονταν να προφέρουν το αγγλικό του όνομα, του έδωσαν το παρωνύμι Giovanni Acuto (Ιωάννης ο Οξυδερκής).

Όμως, ο Hawkwood δεν ήταν πιστός στα αφεντικά του. Στην πραγματικότητα, πιστός ήταν μόνο στο χρήμα, το οποίο ακολουθούσε όπου το μύριζε. Το 1364, όταν ήταν στην αρχή της καριέρας του, στον πόλεμο μεταξύ Πίζας και Φλωρεντίας, ο Hawkwood πολεμούσε υπέρ της Πίζας, όμως δεκαπέντε χρόνια αργότερα μεταστράφηκε υπέρ της Φλωρεντίας, πόλη στην οποία εγκαταστάθηκε μέχρι το τέλος της στρατιωτικής του καριέρας.

Και ναι μεν ο Hawkwood βοήθησε τη Φλωρεντία να κερδίζει πολέμους, όμως αυτοί οι πόλεμοι ήσαν τόσο δαπανηροί ώστε η πόλη άρχισε να έχει σοβαρά ελλείμματα. Η λύση βρέθηκε: οι πολίτες αναγκάστηκαν να δανείζουν την κυβέρνηση της πόλης τους και σε αντάλλαγμα λάμβαναν κυβερνητικά ομόλογα από τα οποία εισέπρατταν τόκους! Και, επειδή αυτοί που εξέδιδαν τα ομόλογα οι ίδιοι τα αγόραζαν, φρόντιζαν να εισπράττουν τους τόκους τους. Και όλοι ήσαν ικανοποιημένοι, μέχρι την εποχή που ο αριθμός των ομολόγων αυξήθηκε τόσο, ώστε ο τόκος ήταν αδύνατο να πληρωθεί και τα κράτη πνίγηκαν στα χρέη.

Τελικά, μόνος κερδισμένος φάνηκε ότι ήταν ο Hawkwood. Τουλάχιστον όσο ήταν εν ζωή. Διότι, όταν πέθανε, η τόσο επίπονα κερδισμένη περιουσία του κυριολεκτικά εξανεμίστηκε. Μόνον η φήμη του διασώθηκε. Και η μορφή του, αφού οι Φλωρεντινοί, από ευγνωμοσύνη για τις υπηρεσίες του, παρήγγειλαν στον Paolo Uccelo μια τοιχογραφία, την οποία τοποθέτησαν στη Duomo. Περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια τουρίστες την βλέπουν κάθε χρόνο.

Πηγή για την εικόνα:

https://en.wikipedia.org/wiki/John_Hawkwood#/media/File:Paolo_Uccello_044.jpg

Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2021

Μια δυστοπία: Hieronymus Bosch

Πολλές ερμηνείες έχουν προταθεί για τον παράξενο κόσμο του Hieronymus Bosch, του Ολλανδού ζωγράφου της πρώιμης Αναγέννησης. Στους πίνακες του συνωστίζονται διάβολοι, τέρατα, οπτασίες, εκτρώματα, τρελοί, σακατεμένοι, ψυχικά διαταραγμένοι, γελωτοποιοί, λάγνοι, φιλάργυροι, δολοφόνοι, μελλοθάνατοι, κολασμένοι.

Ήθελε να σοκάρει και να σκανδαλίσει, λένε κάποιοι. Ήθελε να διασκεδάσει τους θεατές του, λένε ορισμένοι άλλοι. Αποτυπώνει απόκρυφες τελετές του Μεσαίωνα, υποστηρίζουν κάποιοι τρίτοι. Αποδίδει ζωγραφικά τα λογοπαίγνια και τις μεταφορές της εποχής του, ισχυρίζονται μερικοί άλλοι. Ζωγραφίζει τα σεξουαλικά όργια στα οποία επιδίδονταν τα μέλη της Αδελφότητας του Ελεύθερου Πνεύματος, όπου και ανήκε, είναι η άποψη του Wilhelm Fraenger.

Δεν ξέρω τι από όλα αυτά μπορεί να ερμηνεύσει αυτήν την ξεχωριστή τέχνη. Ξέρω μόνον πως ό,τι βλέπει κανείς στα έργα του θυμίζει πολύ κάποια εφιαλτικά μας όνειρα, κάποιους βαθύτατους φόβους μας, την τωρινή αδιάκριτη σεξουαλικότητά μας, κάποιες μελλοντικές δυστοπίες, τις αμαρτίες μας, τα απροσμέτρητα βάθη του υποσυνειδήτου μας.