Ζει ο βασιλιάς;

Στις 8 Ιανουαρίου του 1935 (δηλαδή, σαν σήμερα) γεννήθηκε στο Tupelo του Mississippi ο Elvis Presley, αυτός που αργότερα έγινε ο «βασιλιάς», αυτός που για χάρη του παραληρούσαν εκατομμύρια κοριτσόπουλα σε όλο τον κόσμο. Γοητευτικός, ταλαντούχος, ερωτικός, έζησε έντονα και πέθανε νέος, σε ηλικία 42 ετών, έχοντας όμως προλάβει να γίνει ποπ είδωλο και η ενσάρκωση της αμερικανικής κουλτούρας.

Στο βίντεο τραγουδάει και χορεύει το Jailhouse Rock από την ομώνυμη ταινία του 1957 (την τρίτη του κατά σειρά), με σκηνοθέτη τον Richard Thorpe.

Πηγές:

http://www.ducksters.com/biography/entertainers/elvis_presley.php

https://www.youtube.com/watch?v=gj0Rz-uP4Mk

Πίστεψε στον εαυτό σου: από τον Kant στον Emerson

Το 1784 ο Γερμανός φιλόσοφος Immanuel Kant γράφει το δοκίμιο Απάντηση στο ερώτημα: Τι είναι διαφωτισμός, στην πρώτη παράγραφο  του οποίου ο διαφωτισμός ορίζεται ως «έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητα για την οποία φταίει ο ίδιος». Σύμφωνα με τον Kant, ανωριμότητα είναι το να αφήνει κανείς σε άλλους (κυρίως θρησκευτικούς ή πολιτικούς ηγέτες) το περιθώριο να αποφασίζουν. "Sapere aude" (=να έχεις το θάρρος να μεταχειρίζεσαι τον δικό σου νου), προτρέπει ο φιλόσοφος, και αυτή η μικρή φράση γίνεται το motto του διαφωτιστικού κινήματος. Ωστόσο, ο Kant διαχωρίζει την ατομική δυνατότητα του λόγου από την κοινωνική αναγκαιότητα της υποταγής στους ηγέτες και στους θεσμούς, υποστηρίζοντας επιπλέον πως ολόκληρη η κοινωνία θα φτάσει κάποτε στον διαφωτισμό, όμως σταδιακά. Η κοινωνία, για τον Kant, έχει προτεραιότητα σε σχέση με τα άτομα.

Εξήντα περίπου χρόνια αργότερα, το 1841, την ίδια φράση, ελαφρά παραλλαγμένη, θα χρησιμοποιήσει ένας Αμερικανός φιλόσοφος, δοκιμιογράφος και ποιητής, ο Ralph Waldo Emerson. Ο Emerson, ελάχιστα γνωστός στην Ελλάδα, είναι ωστόσο πολύ δημοφιλής στην πατρίδα του. Ένα από τα δοκίμιά του έχει τον εύγλωττο τίτλο Self-Reliance και σε αυτό απηχεί την κεντρική ιδέα του Kant. "Trust thyself" (πίστεψε στον εαυτό σου) είναι η δική του φράση-κλειδί, με την οποία συμβουλεύει τους ανθρώπους να μένουν μακριά από την τρέχουσα λογική και ηθική, να εμπιστεύονται τη δική τους λογική και να πιστεύουν πως ό,τι θεωρείται σωστό για τον καθένα στην ιδιωτική του ζωή μπορεί να λειτουργήσει ως καθολικός νόμος (μια άποψη πολύ κοντινή στην καντιανή κατηγορική προσταγή).  

Η κοινωνία, υποστηρίζει ο Emerson σε μια γλώσσα πολύ πιο τολμηρή από τη γλώσσα του Kant, είναι μια συνωμοσία εναντίον των ανθρώπων, από τους οποίους ζητάει ως ύψιστη αρετή τη συμμόρφωση και την ομοιομορφία. Σε αυτό οι άνθρωποι οφείλουν να αντιδράσουν. Καθένας οφείλει, ακόμα και μέσα στο πλήθος, να διατηρήσει τη γλυκύτητα και την ανεξαρτησία της μοναξιάς του. Το άτομο στέκεται πάνω από την κοινωνία, είναι η πεποίθηση του Emerson, και ως προς αυτό διαφοροποιείται εντελώς από τον Kant.

Πηγές για τις εικόνες:

http://www.lifo.gr/mag/columns/5084

http://harpers.org/blog/2007/10/emerson-on-the-ravages-of-time/

Καλά Χριστούγεννα από τον Matisse

Τον Ιανουάριο του 1952, το περιοδικό Life ανέθεσε στον ογδοντατριάχρονο Henri Matisse να ζωγραφίσει ένα παράθυρο για τον εορτασμό των Χριστουγέννων της ίδιας χρονιάς στο Rockfeller Center.

O  Matisse, μετά τη σοβαρή εγχείριση στην οποία είχε υποβληθεί το 1941, είχε διαρκώς προβλήματα υγείας, μέχρι που πλέον μπορούσε να κινηθεί μόνο με αναπηρικό καρότσι. Ωστόσο, δεν σταμάτησε να εργάζεται, και μάλιστα από το 1946 είχε αφοσιωθεί σε ένα μνημειώδες έργο: έφτιαχνε τις υαλογραφίες για τα παράθυρα  στο παρεκκλήσι του Ροζαρίου στη Vence (που συχνά αναφέρεται και ως Matisse Chapel) και, στην ουσία, ασχολιόταν με ολόκληρο το κτήριο που θα φιλοξενούσε τις υαλογραφίες του.  Ο Matisse είχε ήδη αναπτύξει την τεχνική της χαρτοκοπτικής, δηλαδή την επικόλληση πάνω σε ζωγραφισμένο χαρτί ή μουσαμά πολύχρωμων στοιχείων τα οποία τακτοποιούσε και ξανατακτοποιούσε μέχρι να φτάσει σε ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα.  
   

Τον Μάρτιο του 1952, ο Matisse είχε ετοιμάσει, με αυτήν την τεχνική, το προσχέδιο για το παράθυρο του Rockfeller Center, το οποίο παραδόθηκε στον τεχνίτη Paul Bony.  

Τέσσερις μήνες αργότερα το παράθυρο, που είχε ύψος περίπου 3,5 μέτρα, είχε ολοκληρωθεί.  Στις 8 Δεκεμβρίου το παράθυρο έφτασε στη Νέα Υόρκη και την παραμονή τον Χριστουγέννων είχε καταλάβει τη θέση του στον χώρο υποδοχής του κτηρίου. Ο Matisse είχε πετύχει σε αυτό το έργο ό,τι και στα προηγούμενα ανάλογα έργα του: να κάνει το φως να αντανακλάται πάνω στα έντονα χρώματα του σχεδίου του.

Το ολοφώτεινο αστέρι στην κορυφή του έργου λάμπει πάνω από ένα σύνολο οργανικών σχημάτων, αποδίδοντας έτσι τη λάμψη της μεγάλης γιορτής.

Το έργο του, που έχει τον τίτλο Christmas Night, παραχωρήθηκε την επόμενη χρονιά από το περιοδικό Time στο Museum of Modern Art.   

Πηγές για τις εικόνες:

https://www.pinterest.se/pin/328833210272187615/

https://gr.pinterest.com/pin/181199584980526515/

Χριστούγεννα στη Νέα Υόρκη

Aυτήν τη φορά, ένας Αμερικανός ιμπρεσιονιστής ζωγράφος, ο Frederick Childe Hassam, αποτυπώνει τη γοητεία του Χριστουγέννων στη Νέα Υόρκη. Ένας πίνακας, ζωγραφισμένος το 1892 (ο ζωγράφος ήταν μόλις 33 ετών),  με τίτλο  Street Scene, Christmas Morning, που βρίσκεται στο Smith College Museum of Art στην Αμερική:

Μια κομψή γυναίκα περπατάει στον χιονισμένο δρόμο. Πίσω της διακρίνονται κι άλλες ανθρώπινες φιγούρες. Όμως, μέσα στη μεγάλη πόλη, αυτή κινείται μόνη.

Πηγή για την εικόνα:

https://gr.pinterest.com/pin/460070918156677795/

Χριστούγεννα στο Παρίσι

Ο Γάλλος (με ισπανικές ρίζες) μετα-ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Édouard Leon Cortès, ο Παριζιάνος ποιητής της ζωγραφικής όπως συνηθίζουν να τον ονομάζουν, που έζησε από το 1882 μέχρι το 1969, ζωγραφίζει αποκλειστικά το Παρίσι της Belle Époque, όλες τις ώρες και όλες τις εποχές.

Ανάμεσα στα έργα  του υπάρχει ένα που αποτυπώνει τον ρομαντισμό και τη γοητεία του Παρισιού τα Χριστούγεννα. Ο πίνακας Place Saint Michel, Christmas βρίσκεται σε Ιδιωτική Συλλογή:

Άνθρωποι ντυμένοι ζεστά κυκλοφορούν στους παγωμένους δρόμους. Η γκριζάδα του χειμώνα σπάει από τις λαμπερές βιτρίνες των καταστημάτων.

Ποια διάθεση εκφράζει ο πίνακας; Μελαγχολία; Αισιοδοξία; Έχει να κάνει με τη δική μας διάθεση. Το βέβαιο είναι πως αυτό το Παρίσι που ζωγραφίζει ο Cortès δεν υπάρχει πια. Ο κόσμος που ζωγραφίζει ο Cortès χάθηκε: στον πρώτο μεγάλο πόλεμο, στην παγκόσμια ύφεση που ακολούθησε, στον δεύτερο μεγάλο πόλεμο... Κι έπειτα, ήρθαμε εμείς, οι άνθρωποι της νέας εποχής, ολωσδιόλου διαφορετικοί. Όμως τα Χριστούγεννα τα γιορτάζουμε πάντα.  

Πηγή για την εικόνα:

https://dk.pinterest.com/pin/630996597760673779/

Χριστούγεννα με τον Monet

Φέτος το χριστουγεννιάτικο φαγητό θα σερβιριστεί εδώ:

Είναι η περίφημη κίτρινη τραπεζαρία του σπουδαίου ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Claude Monet στο Giverny. Στους τοίχους κρέμεται η συλλογή του με τις γιαπωνέζικες ξυλογραφίες και το τραπέζι θα γεμίσει με τα πιο λαχταριστά πιάτα. Ολόκληρο το δωμάτιο είναι στολισμένο με στεφάνια από φύλλα και λουλούδια, κομμένα από τον πανέμορφο κήπο του σπιτιού, ενώ πάνω στο τραπέζι βρίσκονται βάζα με χριστουγεννιάτικα τριαντάφυλλα και γιασεμιά, όπως αυτό:

         Χριστουγεννιάτικα Τριαντάφυλλα (1883)

Ο ζωγράφος αγαπούσε το καλό φαγητό ήδη από την εποχή που ζούσε στην Argenteuil, όμως μετά την εγκατάστασή του στο Giverny έχει εξελιχθεί σε παθιασμένο γκουρμέ. Τα φαγητά έχουν επιλεγεί ανάμεσα σε πολλές συνταγές που ο Monet έχει συλλέξει στα ταξίδια του ή από φίλους και έχουν όλες συγκεντρωθεί σε έξι πυκνογραμμένα τετράδια. Αυγά ομελέτα με τρούφα, φουά γκρα, entrecôte marchand de vin και καπόνι γεμιστό είναι μερικά από τα πιάτα που μαγειρεύτηκαν σήμερα με τα καλύτερα υλικά, από αυτά που παράγει ο λαχανόκηπος του ζωγράφου ή μπορούσαν να βρεθούν στις γειτονικές φάρμες και τη γαλλική ύπαιθρο. Θα ακολουθήσει η χριστουγεννιάτικη πουτίγκα, το πολύ ιδιαίτερο vert-vert κέικ και το εξαιρετικό παγωτό μπανάνα. Αυτό το τελευταίο απαιτεί μια πολύ περίπλοκη διαδικασία: κάποιος χρειάστηκε να γυρίζει για μισή ώρα τη μανιβέλα της μοντέρνας παγωτομηχανής, ώστε το παγωτό να χτυπηθεί σωστά και να γίνει αφράτο και νόστιμο. Για όλα αυτά ο Monet έχει δώσει λεπτομερέστατες οδηγίες, χωρίς ωστόσο να καταπιαστεί ο ίδιος με τη μαγειρική (ουδέποτε, εξάλλου, έχει πιάσει κατσαρόλα).

Το σπίτι, που σφύζει κάθε μέρα από ζωή, σήμερα έχει συγκεντρώσει ολόκληρη την οικογένεια και μοιάζει σαν να έχει πανηγύρι. Ο Monet και η σύζυγός του Alice έχουν φροντίσει και για τα δώρα. Τα παιδιά θα βρουν πάνω στο τραπέζι γκρι φακέλους με χρήματα και πακέτα με γλυκά και μικρά δώρα: καρφίτσες, μενταγιόν, ρολόγια τσέπης κ.ά., ενώ τα μεγάλα πακέτα έχουν τοποθετηθεί κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Όλα αυτά και άλλα πολλά για τις γαστριμαργικές συνήθειες του μεγάλου ζωγράφου υπάρχουν στο βιβλίο της Claire Joyce με τίτλο Monet’s Table: The Cooking Journals of Claude Monet, που εκδόθηκε από τους Simon & Schuster το 1990:

Στη χώρα των Ζαχαρωτών με τη νεράιδα Ζαχαρένια

Στις 18 Δεκεμβρίου του 1892, στο θέατρο Μαριίνσκι στη ρωσική Αγία Πετρούπολη, δόθηκε μια ξεχωριστή, διπλή, παράσταση: το μπαλέτο Nutcracker (Καρυοθραύστης) και η όπερα Iolanda (Γιολάντα), έργα και τα δυο του συνθέτη Pyotr Ilych Tchaikovsky, σε χορογραφία του Marius Petipa και του Lev Ivanov. Αν και η πρωτότυπη παραγωγή δεν γνώρισε μεγάλη επιτυχία, αργότερα, περισσότερο τη δεκαετία του ’60, ο Καρυοθραύστης  έγινε πολύ ένα πολύ δημοφιλές έργο που παίζεται κυρίως τα Χριστούγεννα και κυρίως στην Αμερική.

Πρόκειται στην πραγματικότητα για το παραμύθι του E. T. A. Hoffmann, Ο Καρυοθραύστης και ο Βασιλιάς των Ποντικών (The Nutcracker and the Mouse King), που διασκευάστηκε από τον Alexandre Dumas.

Είναι παραμονή Χριστουγέννων στο σπίτι του Dr. Stahlbaum. Xριστουγεννιάτικα στολίδια, στεφάνια, κάλτσες, γκι και στο κέντρο ένα μαγευτικό χριστουγεννιάτικο δέντρο. Τα παιδιά της οικογένειας, ο Fritz και η Clara ανυπομονούν για τα δώρα τους. Ο Drosselmeyer, ο νονός της Clara, καταφθάνει μεταμφιεσμένος για να τους δώσει τα δώρα τους. Το ωραιότερο δώρο ανάμεσά τους είναι ένας στρατιώτης που κινείται, ο  Καρυοθραύστης, και προορίζεται για τη μικρή Clara. Μετά τη γιορτή, την ώρα που το ρολόι σημαίνει μεσάνυχτα, κι ενώ ετοιμάζεται να κοιμίσει τον όμορφο στρατιώτη, το κοριτσάκι αποκοιμιέται και ξαφνικά βρίσκεται σ’ έναν παραμυθένιο κόσμο.

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο μεγαλώνει, οι κούκλες ζωντανεύουν και μια ορδή ποντικών εισβάλλει στο δωμάτιο, που όμως νικιούνται από τον μαγεμένο στρατιώτη, ο οποίος μεταμορφώνεται σε έναν όμορφο πρίγκηπα. Η Clara και ο μαγεμένος πρίγκηπας ξεκινούν τότε ένα ταξίδι, που τους φέρνει στη Βασίλισσα του Χιονιού και στη χώρα των Ζαχαρωτών με τη νεράιδα Ζαχαρένια (Sugar Plum Fairy). Μετά από αυτό το θαυμάσιο ταξίδι, όταν η Clara ξυπνάει το πρωί των Χριστουγέννων, βρίσκει πλάι της μόνο το στρατιωτάκι που της είχε χαρίσει ο νονός της.

Σε τέσσερις μέρες έχουμε Χριστούγεννα και, ποιος ξέρει, ποιο μαγικό ταξίδι θα κάνουμε κι εμείς! Ποιον μαγικό χορό θα χορέψουμε! Εδώ το pas de deux από τον Καρυοθραύστη με τον Rudolf Nureyef.

Πηγές:

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Nutcracker

http://danceviewtimes.com/2004/autumn/12/nycbnuts.htm

https://uk.pinterest.com/explore/nutcracker-ballet-costumes/

https://www.youtube.com/watch?v=CWVU-eZx6ZE

Τα Χριστούγεννα του Sherlock Holmes

Όταν ο Watson επισκέπτεται τον Sherlock Holmes το δεύτερο πρωινό μετά τα Χριστούγεννα, τον βρίσκει να χουζουρεύει στον καναπέ φορώντας μια βαθυκόκκινη ρόμπα. Δίπλα στον καναπέ είναι ένα ξύλινο κάθισμα και στη ράχη του κρέμεται ένα πανάθλιο καπέλο από σκληρή τσόχα. Ένας φακός και μία λαβίδα φανερώνουν ότι το καπέλο έχει κρεμαστεί εκεί για εξέταση. Το καπέλο έφτασε στο σπίτι του Holmes το πρωί των Χριστουγέννων μαζί με μια τετράπαχη χήνα. Ο Peterson, ο κλητήρας, τα έφερε και τα δυο στον διάσημο ντετέκτιβ για να τα παραδοθούν στον ιδιοκτήτη τους, ο οποίος μπλέχτηκε σε καυγά με κάποιους ταραξίες και τα εγκατέλειψε στο πεδίο της μάχης μόλις εμφανίστηκε ο Peterson νομίζοντας, λόγω της στολής που φορούσε, πως είχε να κάνει με αστυνομικό.  

Ο ιδιοκτήτης του καπέλου είναι άγνωστος, όμως ο  Holmes, με την αλάνθαστη επαγωγική του μέθοδο, έχει εξασφαλίσει πολλά στοιχεία για την ταυτότητά του: πρόκειται, λέει, για πνευματικό άτομο, ήταν σε καλή οικονομική κατάσταση τα τρία τελευταία χρόνια παρόλο που τώρα γνωρίζει δύσκολες μέρες, είναι προνοητικός, αν και τώρα λιγότερο από άλλοτε, με κάποιες τάσεις ηθικής οπισθοδρόμησης οι οποίες, σε συνδυασμό με την κακοτυχία του, μάλλον υποδηλώνουν κακές επιρροές, ίσως ποτό, η γυναίκα του έχει πάψει να τον αγαπά, αν και εκείνος διατηρεί κάποιον αυτοσεβασμό, ζει καθιστική ζωή, βγαίνει λίγο και δεν ασκείται καθόλου, είναι μεσήλικας, έχει ψαρά μαλλιά, τα οποία έκοψε τις τελευταίες μέρες και τα οποία αλείφει με μπριγιαντίνη, δεν έχει γκάζι στο σπίτι του.

Τα δύο αυτά αντικείμενα, το παλιό τσόχινο καπέλο και η τροφαντή χήνα, οδηγούν τον Holmes στην εξιχνίαση της κλοπής του μυθικού γαλάζιου ρουμπινιού, που έγινε πέντε μέρες πριν και για την οποία κατηγορήθηκε ένας αθώος, ο Horner. Η αλήθεια αποκαλύπτεται, ο Horner επελευθερώνεται, αλλά και ο ένοχος, ένας δυστυχής μικροαπατεώνας, κερδίζει τη χριστουγεννιάτικη συγγνώμη του Holmes, ο οποίος, μετά τη διανοητική απόλαυση της λύσης του μυστηρίου, ετοιμάζεται για την πατροπαράδοτη γαστριμαργική απόλαυση.

Η περιπέτεια The Adventure of the Blue Carbuncle, που γράφτηκε από τον Sir Arthur Conan Doyle, δημοσιεύτηκε στο Strand Magazine τον Ιανουάριο του 1892.

Πηγές για τις εικόνες:

http://www.denofgeek.com/us/tv/sherlock/237110/is-this-the-story-of-the-sherlock-christmas-special

http://www.ihearofsherlock.com/2011/03/skull-was-of-enormous-capacity-dyin_20.html#.WQBBevnyjIU

https://barefootonbakerstreet.wordpress.com/2011/09/26/56-stories-in-56-days-the-adventure-of-the-blue-carbuncle/

https://familychristmasonline.com/stories_other/doyle/blue_carbuncle.htm