Τετάρτη 27 Ιουνίου 2012

Ταξίδι στην πρωτεύουσα των Βίκινγκς


Για τις ανάγκες της Διεθνούς Φιλοσοφικής Ολυμπιάδας (IPO) βρέθηκα, μεταξύ 16 και 20 Μαΐου, στο Όσλο.


Ήταν ένα ταξίδι που δεν το είχα επιθυμήσει, που δεν θα το είχα ποτέ επιλέξει, όμως δεν θέλησα να αντιδράσω στις περιστάσεις. Ταξίδεψα ξέροντας πως οι υποχρεώσεις της διοργάνωσης δεν θα μου επέτρεπαν πολλές περιπλανήσεις στην πόλη. Καταλάβαινα, επομένως, πως η εμπειρία μου από την πόλη και από τον λαό θα έμενε λειψή. Αυτό, λοιπόν, που θα σας μεταφέρω σήμερα είναι μόνο μια εντύπωση, μια μικρή γεύση, που σίγουρα χρειάζεται επιβεβαίωση από τη δική σας εμπειρία. Γιατί -θέλω να το πω τώρα- το προτείνω αυτό το ταξίδι σε όποιον θα ήθελε να δει κάτι διαφορετικό σε σχέση με τις κεντροευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες αποτελούν συνήθεις τουριστικούς προορισμούς.


Για μένα, την Ελληνίδα, συνηθισμένη στη θορυβώδη εξωτερική ζωή, ήταν έκπληξη η ήσυχη, σχεδόν έρημη από ανθρώπους και αυτοκίνητα, πόλη. Ελάχιστες παρέες σουλατσάριζαν στους δρόμους ή κάθονταν στα πανάκριβα εστιατόρια και μπαρ, μολονότι η μέρα αποσύρεται οριστικά μετά τις 23:00 και επιστρέφει γύρω στις 4:00. Ακούγεται μαγική αυτή η παράταση της ημέρας, αλλά μόνο αν είσαι εκεί καταλαβαίνεις πόσο δύσκολο και κουραστικό είναι κάτι τέτοιο. Κι αν σκεφτούμε και τη χειμωνιάτικη αντιστροφή ...


Οι άνθρωποι της πόλης είναι χαμογελαστοί, ευγενικοί, όμορφοι, με τα ανοιχτά χρώματα της βόρειας καταγωγής τους. Ξεχύθηκαν όλοι στη στολισμένη πρωτεύουσα στις 17 Μαΐου, την ημέρα της εθνικής τους γιορτής. Με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες οι περισσότεροι, με τα πιο καλά τους ρούχα οι υπόλοιποι, τη σημαία της χώρας τους στο χέρι, με βραχιόλια και κορδελάκια στα εθνικά τους χρώματα, γιόρτασαν την ημέρα. Χιλιάδες παιδιά από τα σχολεία ανέβηκαν στον μικρό λόφο που οδηγεί στο ανάκτορο, για να ζητωκραγαύσουν και να ανεμίσουν τις σημαίες τους μπροστά στη βασιλική οικογένεια. Περπάτησαν μετά στην πόλη, τρώγοντας στα υπαίθρια μαγαζιά, καταναλώνοντας το πανάκριβο (και απαγορευμένο για τους κάτω από τα 18 χρόνια) αλκοόλ, διασκεδάζοντας. 




Η πόλη ξαναβρήκε τους νωχελικούς της ρυθμούς την επόμενη ημέρα, ενώ εγώ δεν έχασα την ευκαιρία να δω το πάρκο με τα εξαιρετικά γλυπτά του Vigeland, το εθνικό μουσείο με τα έργα του Munch, το μεσαιωνικό κάστρο της πόλης και να πάρω μια μυρωδιά από το μουσείο των Vikings και το μουσείο Fram.



Η Νορβηγία είναι μια χώρα που καλό θα ήταν να την επισκεφτεί κανείς τον χειμώνα, ώστε να μπορέσει να δει τις πραγματικές συνθήκες της καθημερινής ζωής και, βέβαια, ο επισκέπτης δεν θα καταλάβει πολλά πράγματα από τη χώρα ταξιδεύοντας μόνο στην πρωτεύουσα.



Υπάρχει όμως κάτι που γίνεται αμέσως αντιληπτό. Είναι η σύνεση με την οποία αυτοί οι άνθρωποι, που πριν από το 2000 ήσαν φτωχοί, ασχολούμενοι σχεδόν αποκλειστικά με την υλοτομία και την αλιεία, αξιοποιούν σήμερα το άφθονο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που αποτελούν τις πλουτοπαραγωγικές τους πηγές. Καμιά χλιδή, καμιά εκζήτηση δεν μπόρεσα να διακρίνω στην όμορφη πόλη και στους συμπαθητικούς ανθρώπους της. Στην πόλη που είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες και η δεύτερη πιο ακριβή στον κόσμο, οι άνθρωποι έχουν μάθει τι θα πει μόχθος.


Κυριακή 6 Μαΐου 2012

Blake and Mortimer


Οι λαοί μετά τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι. Οι ηρωικοί Blake και Mortimer τους προστατεύουν. Όσοι επιβουλεύονται την ειρήνη και τη δημοκρατία του δυτικού κόσμου (τρελοί επιστήμονες, αιμοσταγείς δικτάτορες, ακόμα και εξωγήινοι, κυρίως όμως ο φοβερός και τρομερός τυχοδιώκτης, ο συνταγματάρχης Olrik) δεν μπορούν να τα βάλουν με τον  λοχαγό της ΜΙ5 και με τον ιδιοφυή φυσικό.



Ποιοι είναι, όμως, αυτοί οι φύλακες άγγελοι, αυτοί οι σωτήρες της ανθρωπότητας;
Μα, είναι οι πρωταγωνιστές μιας σειράς κόμικ που φέρει το όνομά τους και τέκνα του Βέλγου Edgar P. Jacobs. 


Δυο Βρετανοί με πατέρα Βέλγο είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση.
Ο «ψυχρός πόλεμος» και ο ανταγωνισμός Ανατολής-Δύσης διαπερνούν ολόκληρο το έργο του Jacobs. Οι ήρωές του είναι Βρετανοί και πάντοτε νικητές απέναντι στις απειλές της Ανατολής (π.χ. Το μυστικό του Ξιφία). Ο Blake και ο Mortimer ζουν και ενεργούν ως Βρετανοί: τρώνε στη λέσχη «Κένταυρος», διαβάζουν την εφημερίδα τους, πίνουν τσάι, πίνουν ουίσκι με πάγο.
Ζουν μαζί, θυμίζοντας άλλα διάσημα δίδυμα: τον Sherlock Holmes και τον γιατρό John Watson του Conan Doyle, τον Hercule Poirot και τον Arthur Hastings της Agatha Kristie. Όμως, ενώ ο Holmes δεν παύει να ειρωνεύεται τον Watson και ο Poirot να σκαρφίζεται διαρκώς τρόπους να μειώσει τις συνέπειες από τις γκάφες του Hastings, οι δύο ήρωες του Jacobs είναι απολύτως ισότιμοι και συμπληρωματικοί. Ο Blake, άνθρωπος της δράσης, και ο Mortimer, άνθρωπος της γνώσης, συνεργάζονται άριστα και αποτελεσματικά.
Από την άλλη, ο Mortimer αποτελεί θετικό πρότυπο επιστήμονα, ταγμένου στην υπηρεσία ανθρωπιστικών ιδεωδών, ενώ οι αντίπαλοί του είναι συνήθως σπουδαία μυαλά, αλλά φαύλοι (π.χ. ο Dr. Septimus στην Κίτρινη σφραγίδα), 


δημιουργώντας έτσι εύλογο προβληματισμό για τη σχέση της επιστήμης με την ηθική, με τον άνθρωπο. Ο Jacobs, γεννημένος το 1904, έζησε τη φρίκη δύο πολέμων και, κυρίως, την τρομακτική κατάληξη του δεύτερου. Διαρκώς, λοιπόν, υπενθυμίζει στους αναγνώστες του την απειλή ενός πυρηνικού ολέθρου, την αυταρέσκεια της επιστήμης και τα σκοτεινά σχέδια του ολοκληρωτισμού (π.χ. ο τύραννος Βasam Damdu στο Μυστικό του ξιφία), που επιθυμεί να μετατρέψει τους ανθρώπους σε α-νόητες μαριονέτες. Τους υποδεικνύει ακόμα τον εύθραυστο χαρακτήρα των τεχνολογικών κοινωνιών (π.χ., Το αίνιγμα της Ατλαντίδας)και δεν ξεχνά να υπογραμμίσει ότι και το παρελθόν δεν υπήρξε- και το μέλλον πιθανότατα δεν θα είναι- ειδυλλιακό (π.χ. Η διαβολική παγίδα).    


Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του πρίγκηπα Ίκαρου, στο Αίνιγμα της Ατλαντίδας. Ένα μανιφέστο ή μια οδηγία: "Πείτε στους γήινους πως βρίσκονται σε μια νέα εποχή γεμάτη θαυμαστές ευκαιρίες, πως την ειρήνη και την ευτυχία δε θα τι βρουν στην επιστήμη και το θρίαμβο. Θα τις βρουν, αν διώξουν από μέσα τους το μίσος και την ανοησία. Ας έχουν την καταστροφή της Ατλαντίδας ως παράδειγμα προς αποφυγήν!". 
Γυναίκες δεν υπάρχουν στον κόσμο των δύο ηρώων, εκτός από την κυρία Benson, που κάνει τη χάρη στον Mortimer να τον απαλλάσσει από τους ενοχλητικούς ξένους. Μόνον ο θάνατος του Jacobs επιτρέπει να εισβάλει στο κόμικ μια ουσιαστική γυναικεία παρουσία. Η παλιά αγαπημένη του Mortimer, που από παρεξήγηση μετατρέπεται σε ορκισμένη εχθρό του.
Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει τα εξής έργα:
-          Το μυστήριο της Μεγάλης Πυραμίδας (2 τόμοι)
-          Η κίτρινη σφραγίδα
-          Το αίνιγμα της Ατλαντίδας
-          SOS Μετεωρίτες
-          Η διαβολική παγίδα
-          Υπόθεση περιδέραιο
-          Οι τρεις φόρμουλες του καθηγητή Σάτο (α΄ μέρος)
-          Οι 3 φόρμουλες του καθηγητή Σάτο (β΄ μέρος, σε σενάριο του Jacobs με σκιτσογράφο τον Bob de Moor)
-          Υπόθεση Φράνσις Μπλέικ (σεναριογράφος είναι ο Jean van Hamme και σκιτσογράφος ο Ted Benoit).
-          Η συνομωσία Βορονόφ (σενάριο του Yves Sente και σκίτσο του Andre Julliard) 
-          Αλλόκοτη επαφή (από τον van Hamme και τον Benoit) 
-          Οι σαρκοφάγοι της 6ης ηπείρου (α΄μέρος)
-          Οι σαρκοφάγοι της 6ης ηπείρου (β΄ μέρος, και τα δύο μέρη από τον  Sente και τον Julliard) 
-          Το τέμενος της Γκοντουάνα (από τον Sente και τον Julliard)
Το τελευταίο επεισόδιο της διάσημης σειράς κυκλοφορεί με τίτλο Κατάρα των τριάντα αργυρίων και σε αυτό οι δύο φίλοι ταξιδεύουν στην Ελλάδα (Αθήνα, Μάνη, Κρήτη ...), για να αναζητήσουν τα τριάντα αργύρια της προδοσίας του Ιούδα, τα οποία βρίσκονται κρυμμένα σε κάποιο ελληνικό νησί, αλλά και για να αποτρέψουν τα σατανικά σχέδια του Olrik και ενός Γερμανού αξιωματικού των Ναζί, οι οποίοι επιθυμούν να γίνουν κυρίαρχοι του κόσμου με τη μαγική δύναμη των τριάντα αργυρίων. Το έργο κυκλοφόρησε σε δύο τόμους, το 2009 και το 2010, όμως οι δημιουργοί του είχαν συλλάβει την ιδέα πολύ νωρίτερα, την εποχή που η Ελλάδα τραβούσε τα βλέμματα όλου του κόσμου προετοιμάζοντας τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Ο Blake και ο Mortimer έχουν, όμως, το κωμικό τους αντίστοιχο, τον Francis και τον Philip, στην ξεκαρδιστική παρωδία του Veys και του Barral.


Εξάλλου, οι καιροί άλλαξαν. Και μαζί άλλαξαν και οι δύο φίλοι. Το μόνο που δεν αλλάζει είναι η διάθεσή τους να σώσουν τον κόσμο. Λέτε αυτήν τη φορά να τα καταφέρουν;


Πηγές για τις εικόνες:

Δευτέρα 30 Απριλίου 2012

Τρίτη 24 Απριλίου 2012

Spring fever


To 1965, στη ρομαντική κομεντί Girl Happy, o βασιλιάς της Rock έδωσε τη δική του εκδοχή για τα συμπτώματα που συνδέονται με τον ανοιξιάτικο πυρετό. Εδώ τραγουδάει μαζί με τη συμπρωταγωνίστριά του, τη Shelley Fabares. Το τραγούδι έγραψαν οι: Florence Kaye, Bill Giant, Bernie Baum.
Spring is here at last τραγουδάει ο Elvis και σήμερα ανεβάζω το τραγούδι του σαν μια επίκληση για την άνοιξη που ακόμα δεν μας έχει κάνει τη χάρη να φανεί.


Σάββατο 21 Απριλίου 2012

Το λουλουδάκι της άνοιξης

Σε στίχους της Μαριανίνας Κριεζή, μουσική του Νίκου Κυπουργού και τη φωνή της Σαββίνας Γιαννάτου, ένα τρυφερό τραγούδι για το μυστικό λουλουδάκι της άνοιξης, που φυτρώνει στις λαγκαδιές της μαγικής χατζιδακικής Λιλιπούπολης.



Τρίτη 10 Απριλίου 2012

Ο κήπος του Monet


To 1890 o Claude Monet, έχοντας, την τελευταία δεκαετία κάνει τακτικές πωλήσεις των έργων του, απέκτησε τη δυνατότητα να αγοράσει το σπίτι των ονείρων του στο Giverny, κοντά στο Vernon. Το Giverny ήταν ένα όμορφο, μικρό χωριό και στο σπίτι ο ζωγράφος είχε ήδη κατοικήσει με ενοίκιο από το 1883. Είναι το σπίτι στο οποίο υποδέχτηκε τον Cézanne, τον Rodin, Clémenseau και τον Geffroy και στο οποίο πέθανε το 1926.

O Claude Monet στον κήπο του, στο Giverny.

Ο Monet αγάπησε το σπίτι και αφοσιώθηκε με πάθος στο να διαμορφώσει τον δικό του επικούρειο κήπο. Το παλιό περιβόλι με τις μηλιές απέκτησε αλέες, διαδρόμους, λουλουδιασμένους φράχτες, συστάδες θάμνων ... 

Ο κήπος στο Giverny (1901), λάδι σε καμβά, 
Österreichische Galerie in Belvedere, Βιέννη.

ποταμάκια με γεφυρούλες ...        

Νούφαρα και γιαπωνέζικη γέφυρα (1899),
λάδι σε καμβά,
Art Museum Princeton University.

.... λειβάδια με ίριδες 

Ο κήπος στο Giverny (1900), 
λάδι σε καμβά, Musée d’ Orsay, Παρίσι.


... λίμνες με πολύχρωμα νούφαρα. 

Νούφαρα (1919), λάδι σε καμβά, Musée Marmottan.


Όλα διαλέχτηκαν και κατασκευάστηκαν κατά το γούστο του.  Το ασυνήθιστο και το εξωτικό έγιναν μέρος της καθημερινότητάς του. Πιστός στην παράδοση του jardin à la française, που κυριάρχησε τον 18ο αιώνα, o Monet δημιούργησε μια τεχνητή ατημελησία, σε μια προσπάθεια να μιμηθεί τη φύση, την οποία φιλοδοξούσε να αποτυπώσει στα έργα του.  
Κάθε πρωί, μόλις χάραζε, ο ζωγράφος, κουβαλώντας τα σύνεργά του με ένα καροτσάκι και ακολουθούμενος από ένα τσούρμο παιδιά, δικά του και της δεύτερης γυναίκας του, της Alice, διέσχιζε τον κήπο του και τους αγρούς της περιοχής, αναζητώντας το θέμα του λουσμένο στο κατάλληλο φως.  

Λειβάδι με κίτρινες ίριδες (1887), 
λάδι σε καμβά, Musée Marmottan. 


Τα τελευταία τριάντα χρόνια της ζωής του ο Monet ζωγραφίζει και ξαναζωγραφίζει τα ίδια θέματα με μικρές παραλλαγές: υδάτινα τοπία, αντανακλάσεις τοπίων, όπως τα ονόμαζε ο ίδιος ο ζωγράφος. Τα αντικείμενα διαχέονται σε μια λαμπερή επιφάνεια, γίνονται σπουδές στη χάραξη οριζόντιων και κάθετων γραμμών, το χρώμα δημιουργεί ένα φωτεινό μωσαϊκό σε ασυνήθιστους τόνους. Χρωματικές επιστρώσεις, διάφανες στην αρχή, παχιές στη συνέχεια, κοφτές πινελιές και ένα τρεμουλιαστό φως είναι τα χαρακτηριστικά της τολμηρής και πρωτοπόρας τεχνικής του Monet.  

Νούφαρα (1917), λάδι σε καμβά, Musée Marmottan.

Κυριακή 1 Απριλίου 2012

Απρίλης


Κι ενώ η άνοιξη δεν λέει δεν εγκατασταθεί μόνιμα στις αυλές και στις ζωές μας, ο Απρίλης είναι εδώ. Πρώτη μέρα του μήνα σήμερα. Η μέρα που το ψέμα είναι νομιμοποιημένο, που η απάτη είναι συμφωνημένη και αποδεκτή.

Όταν Απρίλης, που σήμερα μπαίνει στη ζωή μας, φύγει, θα δώσει τη θέση του στον Μάιο, στον όμορφο μήνα Μάιο, που όλα θα τα αλλάξει, στον όμορφο μήνα Μάιο. Έτσι τελειώνει το τραγούδι που θέλω να ακούσετε σήμερα. Γραμμένο και τραγουδισμένο από την όμορφη Grande Sophie, περιλαμβάνεται στον δίσκο της Des vagues et des ruisseaux (2009).




Κυριακή 25 Μαρτίου 2012

Γεώργιος Καραϊσκάκης


Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης έζησε την εποχή που τα παληκάρια πήγαιναν στη μάχη χορεύοντας.
Ο γιος της καλογριάς, ο οπλαρχηγός, ο στρατηγός της ελληνικής επανάστασης του ’21, ο φόβος και ο τρόμος των εχθρών του, ο φθισικός, ο ατίθασος, ο εριστικός και βλάσφημος, πέρασε μια ζωή γεμάτη από ρήξεις, διαμάχες, συγκρούσεις, διασυρμούς, αγώνες, μάχες και θυσίες, αλλά έμεινε αδούλωτος και περήφανος, τρανός και νικηφόρος. Πέθανε από λαβωματιά στις 23 Απριλίου 1827.
Για κείνον έχουν γραφτεί 3 τραγούδια.
Το πρώτο το 1969. Στίχοι, μουσική και ερμηνεία του Διονύση Σαββόπουλου, από τον δίσκο του Το περιβόλι του τρελού.



Το δεύτερο το 1970. Οι στίχοι είναι του Φώντα Φιλέρη και η μουσική του Κώστα Χατζή, ο οποίος και το ερμηνεύει:


Το τρίτο γράφτηκε το 2011 και είναι το τραγούδι των τίτλων στην ταινία Οι ιππείς της Πύλου του Νίκου Καλογερόπουλου, σε στίχους και μουσική του ίδιου. Ερμηνεύει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου.